Kilka słów o suplementacji magnezu

2019-03-25
Kilka słów o suplementacji magnezu

Oraz o tym, jaką rolę magnez odgrywa w naszym organizmie.

Kto z nas nie słyszał o magnezie? Okazuje się, że to dziewiąty, najbardziej rozpowszechniony pierwiastek we wszechświecie – pełni także bardzo ważną rolę w organizmie człowieka. Należy on do grupy „berylowców”, znajdujących się w II grupie tablicy Mendelejwa. Jego niedobory, mogą mieć poważne konsekwencje  dla naszego zdrowia. Sprawdź, co warto wiedzieć na temat magnezu.

Magnez w organizmie

O tym, jak ważny jest magnez dla człowieka (tym razem akurat pod względem przemysłowym) niech świadczy fakt, że jest trzecim najczęściej stosowanym metalem konstrukcyjnym – po żelazie i aluminium. Nasz organizm bez magnezu nie potrafi prawidłowo funkcjonować. Okazuje się jednak, że Mg (skrót chemiczny) w naszym ciele głównie znajduje się w kościach i mięśniach – jest więc również materiałem budulcowym. Szacuje się, że u dorosłego człowieka (o średniej masie 70 kilogramów) magnez ważny około 24 gramów. Oprócz budulcowej roli, magnez ma bardzo duże znaczenie w przemianach biochemicznych – działa więc na poziomie komórkowym – bierze nawet udział w regulacji cyklu komórkowego. Mg katalizuje  przemiany między innymi węglowodanów, białek czy tłuszczy (lipidów). Stabilizuje także kwasy nukleinowe. Bierze również udział w metabolizmie glukozy, czyli glikolizie dzięki której dochodzi do wytworzenia energii. Nie można także zapominać o istotnej roli magnezu w regulacji funkcjonowania układu krążenia – ma działanie antyarytmiczne oraz zmniejsza ryzyko wystąpienia nadciśnienia tętniczego. Wiele mówi się także na temat niedoborów magnezu i ich skutków.

Objawy braku magnezu

Warto jednak zastanowić się co właściwie oznacza zbyt niski poziom magnezu, czyli hipomagnezemia oraz jak ją rozpoznać? Oczywiście określenie jego poziomu jest możliwe jedynie poprzez analizę laboratoryjną krwi – mówiąc kolokwialnie należy udać się na „pobranie krwi”, aby określić poziom magnezu we krwi. Przyjmuje się, że prawidłowe stężenie magnezu wynosi 0,65 – 1,2 mmol/, ale należy pamiętać, że tylko 1 procent całkowitej ilości znajduje się we krwi – analizując podstawowe badania nie jesteśmy jednak w stanie określić całkowitej zawartości w kościach czy mięśniach! Warto jednak wspomnieć, że z uwagi na małą procentową zwartość magnezu we krwi obwodowej jego oznaczenie nie zawsze jest miarodajne, ale jest powszechnie stosowaną metodą to określenia jego stężenia. Mówiąc wprost prawidłowe stężenie magnezu we krwi nie wyklucza jego niedoboru. Dla człowieka głównym źródłem magnezu jest pożywienie – szacuje się, że każdego dnia dostarczamy do naszego organizmu około 20 mmmoli magnezu. Okazuje się jednak, że zbyt mała zawartość w diecie wcale nie jest jedyną przyczyną hipomagnezemii.

Co powoduje brak magnezu?

Jak wcześniej wspomniano, głównym źródłem magnezu jest nasza codzienna dieta. Można powiedzieć, że już od urodzenia codzienne zapotrzebowanie na magnez wzrasta -  dobrze określa to parametr RDA, czyli recommended dietary allowances. Przykładowo dobowa dawka dla chłopca w wieku 1 – 3 lat wynosi 80 miligramów, a u mężczyzny 50 letniego liczba ta wzrasta do 420 miligramów (dla porównania wartość dla kobiet w tym samym wieku wynosi 320 miligramów). Można zatem powiedzieć, że dobowe zapotrzebowanie zależy od wieku i płci, ale także od aktualnego stanu organizmu. Kolejne przyczyny hipomagnezemii najczęściej spowodowane są nieprawidłowościami naszego stanu zdrowia. Dostarczenie odpowiedniej ilości magnezu z pożywieniem nie daje gwarancji jego prawidłowego poziomu. Należy także zaznaczyć, że niektóre diety mogą działać ograniczająco na przyswajalność magnezu w układzie pokarmowym, co ma miejsce na przykład w przypadku diet bogatobiałkowych.

Na nic nasze starania, suplementacja czy spożywanie pokarmów bogatych w magnez, jeśli organizm nie będzie w stanie przyjąć pierwiastka z przewodu pokarmowego. Istotne jest zatem prawidłowe wchłanianie  oraz trawienie. Wszelkie nieprawidłowości głównie ze strony jelita cienkiego mogą przyczyniać się do niedoboru magnezu w naszym organizmie. Warto spożywać pokarmy bogate w magnez – są to między innymi owoce (na przykład banany czy rodzynki), warzywa (takie jak szpinak czy fasola). Dobrą wiadomością dla łasuchów niech będzie fakt, że bogatym źródłem magnezu jest także czekolada!

Jeśli podaż Mg jest prawidłowa (czyli dostarczanie z dietą), jelita prawidłowo pracują, a nadal zmagamy się z niedoborem magnezu, to kolejną przyczyną hipomagnezemii może być jego nadmierna utrata. Zbyt duża utrata może świadczyć o nieprawidłowościach ze strony nerek. Liczba schorzeń, która może powodować nadmierną utratę utratę magnezu przez nerki jest bardzo duża. Zbyt niski poziom magnezu w organizmie może być także wynikiem OZT, czyli ostrego zapalenia trzustki czy przewlekłego alkoholizmu.

Oprócz wspomnianych schorzeń, na poziom magnezu mogą także wpływać zaburzenia hormonalne  - na przykład nadczynność przytarczyc czy hiperaldosteronizm. W niektórych przypadkach niedobór magnezu może także dawać o sobie znać w naszym wyglądzie – hipomagnezemia przyczynia się do wzmożonej łamliwości włosów i paznokci. W niektórych stanach znacznie wzrasta zapotrzebowanie na magnez – to między innymi okres ciąży i laktacji, stres czy znaczny wysiłek fizyczny.

Skutki niedoboru magnezu

Skoro znane są już przyczyny niedoboru Mg w organizmie, warto także poznać skutki niedoboru magnezu. Z uwagi na wielokierunkową rolę jaką pełni magnez w naszym organizmie, objawy hipomagnezemi mogą być różne. Oprócz nieprawidłowych wyników badań laboratoryjnych (czyli stężenia magnezu całkowitego w surowicy poniżej 0,65 mmol/l), organizm sam daje znać, że nie wszystko jest w porządku. Wśród najczęstszych objawów zbyt niskiego poziomu magnezu wymienia się zmęczenie, wahania nastroju czy zaburzenia funkcji poznawczych. Zaliczamy do nich między innymi uwagę, koncentrację czy pamięć. Kolejne nieprawidłowości spowodowane hipomagnezemią dotyczą naszego ciała – pojawiają się także mimowolne skurcze mięśni, a nawet drętwienie czy mrowienie. Przy znacznych niedoborach magnezu pojawiają się także poważne dolegliwości ze strony układu krążenia, najczęściej pod postacią arytmii (na przykład migotanie przedsionków czy migotanie komór). Koniecznie należy zaznaczyć, że poważne stany związane z niskim stężeniem magnezu wymagają pilnego leczenia szpitalnego. Jak widać objawy niedoboru magnezu mogą być różne – często dyskretnie zaznaczone.

Magnez: lek a suplement diety

Jak wcześniej wspomniano, głównym źródłem magnezu jest nasza dieta. W przypadku wzmożonego zapotrzebowania lub zbyt małej podaży w diecie warto

rozważyć suplementację doustną magnezu. Okazuje się jednak, że suplement suplementowi nie równy. Wybierając odpowiedni produkt warto wybrać taki, który będzie odpowiednio przyswajalny przez nasz organizm. Nie jest to oczywiste, bowiem wiele czynników ma wpływ na właściwą przyswajalność pierwiastka. Dobrze, aby preparat zawierał podobne związki do magnezu naturalnie występującego w pożywieniu. Są to zatem preparaty organiczne, występujące w formie asparaginianu, mleczanu czy cytrynianu. Preparaty magnezu w zawierające związki nieorganiczne są gorzej przyswajalne przez organizm w związku z czym suplementacja będzie mniej efektywna. Na przyswajalność wpływa między innymi możliwość rozpuszczania w wodzie – związki organiczne lepiej sobie z tym radzą, w związku z czym są lepiej absorbowane przez nasz organizm. W środkach przeznaczonych do suplementacji magnezu często znajduje się także pirydoksyna (witamina B6), która również wpływa na jego wchłanialność. Część osób decyduje się także na przyjmowanie preparatów magnezu celem zmniejszenia ryzyka jego niedoboru (działanie prewencyjne).

W przypadku, schorzeń kardiologicznych, magnez stosuje się także wspomagająco do terapii podstawowej – w takich sytuacjach warto porozmawiać na temat zasadności takiej suplementacji z lekarzem prowadzącym.

Przeciwwskazania suplementacji 

Warto także wspomnieć, że przyjmowanie preparatów magnezu nie jest przeznaczone dla każdego. Przed zażyciem tabletki warto zapoznać się z ulotką produktu, która jasno określa przeciwwskazania do stosowania magnezu. Podobnie jak w przypadku każdego preparatu, najistotniejszym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na którykolwiek składnik preparatu. Oprócz tego, należy wspomnieć, że przeciwwskazaniem jest również niewydolność nerek (z uwagi na ich rolę w regulacji poziomu magnezu we krwi). Poważne schorzenia serca, takie jak blok przedsionkowo – komorowy również stanowią przeciwwskazanie do doustnej suplementacji magnezu. Inne istotne ograniczenia są jasno określone w ulotce dołączonej do opakowania preparatu magnezu.

Zazwyczaj osoby, które decydują się na doustną suplementację magnezu nie zgłaszają dokuczliwych efektów ubocznych. Jeśli się pojawiają to zazwyczaj ograniczają się do zaburzeń żołądkowo – jelitowych (na przykład nudności, biegunki czy wymioty).

Za każdym razem warto skonsultować zasadność suplementacji magnezu ze swoim lekarzem rodzinnym.

 

Konsultacja merytoryczna: lek. med. Mateusz Nawrocki

 

Źródła:

  • „Interna Szczeklika”, Medycyna Praktyczna
  • „Magnez — rola fizjologiczna, znaczenie kliniczne niedoboru w nadciśnieniu tętniczym i jego powikłaniach oraz możliwości uzupełniania w organizmie człowieka”, Maria Iskra , Beata Krasińska, Andrzej Tykarski Zakład Chemii Ogólnej, Katedra Chemii i Biochemii Klinicznej Uniwersytetu Medycznego im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu 2 Katedra i Klinika Hipertensjologii, Angiologii i Chorób Wewnętrznych Uniwersytetu Medycznego im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu.
  • „Magnez – pierwiastek niezbędny do prawidłowego funkcjonowania organizmu.” Halina Szymczyk Katedra i Zakład Farmakologii Doświadczalnej i Klinicznej, Uniwersytet Medyczny w Lublinie

Materiał partnera

Polecane wideo

Dodaj komentarz

© 2016 Marquard Media Polska